1189   İngiltere’de Londra Şehir Meclisinin kararıyla binaların önünde içi su dolu fıçı  konması zorunlu kılındı,

1212 3000 kişinin öldüğü büyük Londra yangını günlerce söndürülemedi.

1633 Tulumba tipli ilk araçlar yangında etkili olamadı.

1666 Büyük Londra Yangını

1680 İlk İtfaiye Birlikleri kurulmaya başlandı. Ahşap binalar yerlerini betonarmeye bıraktı.

1833 Sigorta Şirketlerinin teşvikiyle Teknik düzeyde Londra İtfaiyesi kuruldu.

Dünyada İtfaiye teşkilatlarının kuruluş çalışmaları tarih sırasına göre şöyledir;

Avusturya’da 1685, Paris Fransa (Garda Pompa Teşkilatı)  1714,

Philedelphia ABD 1736, Virginia Avustralya 1782,

Otawa Kanada 1838, Queensland Avustralya 1842, California ABD 1850, Berlin Almanya 1851,  Honolulu Hawai  1851, Stuttgart Almanya 1852, Dublin Kuzey İrlanda 1852, Atlanta ABD 1860, Quebec Kanada 1866, Hong Kong 1868, Standt Munster Almanya 1871, Luisiana ABD 1872, Hamburg Almanya 1872, Calgary Kanada 1885, Mesa – Arizona ABD 1888, Colorada ABD 1902, Luxemburg 1922, Ulan Bator Moğolistan 1922, Miami–Dade Florida ABD 1935 yıllarında tamamlanmıştır.

ÜLKEMİZDE İTFAİYECİLİĞİN GELİŞİMİ

1560 18 Şubat 1560’da Kanun-i Sultan Süleyman’nın Fermanı

1572 1 Haziran 1572’de Sultan  2. Selim’in Fermanı

1579 12 Mart 1579’da Sultan 3.Murat’ın Fermanı

1714 İstanbul’da yangınlar, önceleri Yeniçeriler tarafından söndürülürken, ilk kez  Tophane’de çıkan bir yangına David adlı Fransız  mühendisin yaptığı ilk tulumbayla  müdahale edildi. Yangından sonra 15 kişilik küçük bir takımla ilk yangıncı ekip kuruldu.

1726   Yeniçeri Ocağı lağvedilince “Tulumbacı Ocağı”da kaldırıldı.

1828 “Yangıncı Taburları” ve birkaç yıl sonra Belediyelere bağlı “Daireliler” oluşturuldu.bİstanbul’da çıkan ve binlerce  evi yok eden “Büyük Beyoğlu” ve “Hocapaşa” yangınları meydana geldi.

1874   Tam donanımlı modern “Askeri İtfaiye” kuruldu ve Macaristan’dan gelen “Kont Szechynı Paşa “ dönemi başladı.

1923   1922 Kont Szechynı Paşa’nın vefatından bir yıl sonra 25 Eylül 1923’de sivilleştirilerek “Belediye İtfaiyeleri” dönemi başladı.

1997 74 yıl Müdürlük olarak yürütülen hizmetler 10.10.1997’de “Daire Başkanlığı” na dönüştürüldü.

İSTANBUL’DA MEYDANA GELEN BÜYÜK YANGINLARDAN BAZILARI

İstanbul yangınlarını 5 döneme ayırabiliriz.

1- Yangın tulumbacılarının bulunmadığı dönemdeki yangınlar. 1714'e kadar

Bu dönemde İstanbul çok büyük yangınlara sahne olmuştur.

Bu dönemin önemli yangınları;  

1510 Bir mahallede başlayıp Balat'a oradan Bahçekapıya kadar uzanmış, 800 dükkan yanmıştır.

1639 Balatkapı dışındaki mumhaneden başlayıp poyrazın etkisiyle sur dışındaki evlere,  kısa sürede Suriçi’ne de şıçrayan alevler sabaha kadar Balat semtini kül etti. Ateş  Çukurbostan'a kadar devam etti, Fener kapısı ile Çukurbostan arası kül oldu.

1653 Oduncu Kapısı Yangını

1660 Ayazma Kapısı Yangını

1678 Fener Yangını

1692 Ferrah Kethuda Camii yakınında bir hallaç dükkanında başladı, Kesmekaya'ya kadar 1500 ev ve iş yeri yandı. 

 

2- Yeniçeri Tulumbacıları Dönemi Yangınları. 1714-1826

Bu ikinci dönem yeniçeri ocağının kaldırılış tarihi 1826 yılına kadar devam etmiştir. Bu dönemde tarihçiler 44 büyük yangın olduğunu, bu yangınlarda 7000 bina, han, hamam, medrese yandığı kayıt etmişlerdir.  Fakat bu dönemde yangınla mücadele  dönemi de  başlamış oldu. Bazı yangınların anında söndürüldüğü de olmuştur.

Bu dönemin önemli yangınları;  

1721 Bir sinagogun karşısındaki terzi dükkanında çıktı, yanındaki yapıların ahşap olması sebebiyle yangın hızla yayıldı. Dönemin sadrazamı Damad   İbrahim Paşa bölgeye gelerek yangını takip etmiş, hatta III. Ahmed kayıkla  yangını izlemişti. Fakat bütün çabalara rağmen yangında 77 ev, 120 dükkan ve  Çavuş Mescidi yandı.

1729 Yangın Balatkapı dışındaki bir manavda çıktı, kısa sürede poyrazın etkisiyle çok geniş boyutlara ulaşarak bir afet halini aldı. İstanbul'un yaklaşık sekizde biri kül oldu. Fener Kapısı’ndan Ayvansaray’a kadar uzanarak Tekfur Sarayı’nın çevresini kül etti.

1741 Ayasofya yangını 200 dükkan yandı.

1746 Fener yangını 800 ev yandı.

1746 Balatkapı’da çıktı ve birçok yahudhane ve işyeri yandı.

1746 Samatya yangını 200 ev yandı.

1750 Üsküdar yangını 100'den fazla ev yandı.

1750 Büyük Kapalı Çarşı yangını, maddi zarar çok fazla.

1752 Langa -Aksaray yangını 500 dükkan-1500 ev yandı.    

1756  Cibali yangını 70 Hamam, 580 değirmen ve fırın, 10 Han, 200 Cami ve Mescid,  1000 dükkan, 800 mesken yanmıştır.

1782  Haliç kıyısında, Sultan Selim Camii ile Karagümrük ve Hazine-i Şerif arasında kalan 7000 bina tamamen yandı.

1812   Dörtyol civarında bir evde çıktı ve kısa sürede birçok yeri sardı. Yangın  beş kol halinde sirayet etti, bir kol Tekfur Sarayı, ikinci kol Balat Hamamı ve civarı, üçüncü kol Ayvansaray, dördüncü kol Eyüp yönüne ilerleyip en son Zalpaşa  İskelesi’nde söndürülebildi.

3- Belediye Daireleri ve Semt Tulumbacılığı dönemi yangınları. 1826-1874  

1826 Yılında Yeniçeri teşkilatı kanlı bir şekilde ortadan kaldırılınca yeniçeri tulumba ocağıda kaldırılmış oldu.

Bu dönemin önemli yangınları;  

1826 Hocapaşa Yangını  

1828   Abacı Çeşme yakınlarında çıktı. Hıristiyan ve Yahudilere ait bir çok ev ve işyeri yandı                            

1833 Cibali Yangını                             

1865 Hocapaşa yangını 27 mahalle tamamen yandı.

1866 Yangın Suriçi’nde çıktı, 500 kadar bina yandı.

1867 Yangın sur dışında çıktı, 118 bina yandı

1870 Beyoğlu yangınında Bugünkü Beyoğlu, Galata ve Karaköy tamamen yandı.

4- Askeri İtfaiye Dönemi Yangınları. 1874-1923

Bu dönemin önemli yangınları;  

1874 Samatya yangınında 687 bina yandı.

1874 Üsküdar yangınında 365 bina yandı.

1877 yangın Mahkemealtı’nda çıktı, 121 bina yandı.

1890 Pendik Yangınında 1200 bina yandı.

1890 Yangın sur dışında çıktı, 1 cami, 35 dükkan ve 70 ev tamamen kül oldu.

1892 Yangın Karabaş Mahallesi’nde çıktı, 25 ev kül oldu.

1896 Yangın Karabaş Mahallesi’nin Dibek civarında çıktı, 45 bina kül oldu.

1903 Kartal yangınında 1121 bina yandı.

1908 Çırçır yangınında 1500 bina yandı.

1911 Aksaray yangınında 5500 bina yandı.

1918 Cibali Fatih yangınında 7500 bina yanmıştır.  

5- 1923’ten Günümüze

Bu dönemin önemli yangınları;  

1923 Abraham Paşa Yalısı Yangını

1924 Memduh Paşa Köşkü Yangını

1925 Heybeliada Yangını

1926 Kartal Maltepe Yangını

1933 Adliye Binası Yangını

1943 Kapalıçarşı Yangını

1949 Nuri Paşa Yangını

1974 Kasımpaşa Pişmaniye yangınında 9 sokak tamamen yandı.  

1982 Çarşılı Han yangınında 310 konfeksiyon yandı

1983 Laleli Washington Oteli yangınında 36 can kaybı, 59 yaralı  

1991 Şehzadebaşı yolcu otobüsü yangınında 33 can kaybı  

1996 Tozbey Oteli yangınında 13 can kaybı  

1997 Tuzla Gemi yangınında 2 can kaybı, 18 yaralı